News - Daily Kesari

संपादकीय

चीनचे 9-9-6 ‘वर्क कल्चर’

Wrutuja pandharpure
02 Dec 2025

वृत्तवेध

भारतात कामाचे तास आणि कार्यसंस्कृतीबद्दल दोन वर्षांपूर्वी वाद झडला होता. ‘इन्फोसिस’चे संस्थापक नारायण मूर्ती यांनी भारतीय तरुणांना आठवड्यातून 70 तास काम करण्याचा सल्ला दिला होता आणि तेच वादाचे कारण बनले होते. त्यांनी पुन्हा एकदा चीनच्या 9-9-6 मॉडेलचा उल्लेख केला. मूर्ती म्हणाले होते की देशाला प्रगती करायची असेल आणि चीनसारख्या विकसित अर्थव्यवस्थांशी तुलना करायची असेल, तर भारतीय तरुणांना त्यांचे कामाचे तास वाढवावे लागतील.

कोणत्या चिनी कामाच्या मॉडेलचे, 9-9-6 चे उदाहरण मूर्ती देत आहेत आणि भारतीय तरुणांना त्यातून शिकण्याचा सल्ला देत आहेत, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. चिनी तंत्रज्ञान कंपन्यांनी स्वीकारलेल्या 9-9-6 मॉडेलनुसार कर्मचार्‍यांना आठवड्यातून सलग सहा दिवस सकाळी 9 ते रात्री 9 वाजेपर्यंत काम करावे लागते. याचा अर्थ 72 तासांचा कामाचा आठवडा असा होतो. अर्थात बहुतेक देशांमध्ये कामाचे तास 40 ते 48 तासांपर्यंत असतात.

चीनमधील ‘अलिबाबा’ आणि ‘हुआवेई’सारख्या तंत्रज्ञान कंपन्या वेगाने वाढत असताना कामाचे हे मॉडेल चीनमध्ये लोकप्रिय आहे. या मागील तर्क असा होता, की जागतिक दर्जाची उत्पादने तयार करण्यासाठी आणि जागतिक स्पर्धेत पुढे राहण्यासाठी कामाचे दीर्घ तास आवश्यक होते. या तासांचे समर्थक युक्तिवाद करतात, की 2010 मध्ये चीनच्या प्रचंड वाढीला 9-9-6 कामाच्या मॉडेलने हातभार लावला. तथापि, टीकाकार असा युक्तिवाद करतात, की यामुळे ताण वाढला आहे आणि अस्वास्थ्यकर जीवनशैली निर्माण झाली आहे.

कामाच्या या संस्कृतीविरुद्ध तक्रारी वाढल्यानंतर, चीनच्या सर्वोच्च न्यायालयाने 2021 मध्ये ते बेकायदेशीर घोषित केले. तथापि, अहवाल दर्शवतात, की हे मॉडेल अजूनही अनेक कंपन्यांमध्ये अनौपचारिकरीत्या पाळले जात आहे. मूर्ती यांनी सांगितले, की भारत सध्या आर्थिकदृष्ट्या चीनपेक्षा खूप मागे आहे. चीनची अर्थव्यवस्था भारतापेक्षा सुमारे सहापट मोठी आहे. त्यामुळे सर्व क्षेत्रांनी शिस्तबद्ध पद्धतीने सहकार्य करणे अपेक्षित आहे.