ब्रेकिंग

अर्थ

एअरटेल घसरला; पण व्यवसाय मजबूत

Samruddhi Dhayagude
31 Aug 2026

सिंगटेलच्या हिस्सेदारी बदलाचा परिणाम किती काळ?

स्वस्तिक जोशी

swastikjoshi@ymail.com

भारतीय दूरसंचार क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी भारती एअरटेलच्या शेअरमध्ये या आठवड्यात दबाव दिसून आला. शुक्रवारी बाजारातील एकूण सकारात्मक वातावरण असतानाही एअरटेलच्या शेअरमध्ये सिंगटेलकडून हिस्सेदारीतील संभाव्य बदलाच्या चर्चेमुळे विक्रीचा दबाव निर्माण झाला. मात्र, एअरटेलची मूलभूत कामगिरी मजबूत असताना केवळ एका मोठ्या भागधारकाच्या हिस्सेदारीतील बदलामुळे निर्माण झालेली घसरण दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी किती महत्त्वाची आहे, हा खरा प्रश्न आहे.

सिंगटेल हा एअरटेलमधील महत्त्वाचा दीर्घकालीन भागधारक आहे. यापूर्वी मे २०२५ मध्ये सिंगटेलने एअरटेलमधील सुमारे १.२ टक्के थेट हिस्सा विकून सुमारे १३,१८२ कोटी रुपये उभे केले होते. त्या व्यवहारानंतर सिंगटेलचा प्रभावी हिस्सा २९.५ टक्क्यांवरून २८.३ टक्क्यांवर आला होता. त्यामुळे सध्याच्या चर्चेकडे पाहताना ती एअरटेलच्या व्यवसायावरील अविश्वासाची घोषणा नसून सिंगटेलच्या भांडवली व्यवस्थापनाचा भाग आहे, हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे. मात्र, मोठ्या भागधारकाकडून समभाग विक्री झाल्यास बाजारात तात्पुरता अतिरिक्त पुरवठा निर्माण होतो आणि त्यामुळे शेअरच्या भावावर दबाव येणे स्वाभाविक आहे.

एअरटेलच्या मूलभूत कामगिरीकडे पाहिल्यास चित्र मात्र वेगळे दिसते. जून २०२६ अखेरच्या तिमाहीत कंपनीचा एकत्रित निव्वळ नफा ८,१६७ कोटी रुपयांवर पोहोचला, म्हणजे मागील वर्षाच्या तुलनेत ३७.३ टक्क्यांची वाढ झाली. महसूल १८.४ टक्क्यांनी वाढून ५८,५३९ कोटी रुपये झाला. भारतातील ग्राहकांची संख्या सुमारे ४९१.८ दशलक्षांवर पोहोचली, तर भारत आणि आफ्रिका मिळून कंपनीचा एकूण ग्राहकवर्ग ६८०.९ दशलक्ष झाला.

यातील सर्वात महत्त्वाचा आकडा म्हणजे प्रति ग्राहक सरासरी महसूल. जून तिमाहीत एअरटेलचा हा आकडा २६४ रुपयांवर पोहोचला, जो मागील तिमाहीतील २५७ रुपयांपेक्षा अधिक आणि वर्षभरापूर्वीच्या २५० रुपयांपेक्षा लक्षणीय जास्त आहे. प्रतिस्पर्धी रिलायन्स जिओच्या तुलनेतही एअरटेलचा प्रति ग्राहक महसूल अधिक आहे. ग्राहकांचा उच्च-मूल्य योजनांकडे वाढता कल, ४जी आणि ५जी ग्राहकांची वाढ आणि पश्चातसेवा ग्राहक संख्येतील वाढ यामुळे ही सुधारणा झाली आहे.

आता पुढील मोठा मुद्दा म्हणजे दरवाढ. एअरटेलने यापूर्वीच प्रति ग्राहक सरासरी महसूल किमान ३०० रुपयांपेक्षा जास्त असणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट केले आहे. ऑगस्टमध्ये कंपनीने २९९ रुपयांची लोकप्रिय दैनिक माहिती-योजना बंद करून ३४९ रुपयांची योजना पुढे आणली. या बदलामुळे ग्राहकांच्या प्रत्यक्ष खर्चात वाढ होत असून आगामी तिमाहींमध्ये प्रति ग्राहक महसूल वाढण्याची शक्यता आहे. बाजारात पुढील काही महिन्यांत दूरसंचार दरांमध्ये आणखी १२ ते १५ टक्क्यांची वाढ होण्याची अपेक्षाही व्यक्त होत आहे.

एअरटेलसमोरील सर्वात मोठे आव्हान अर्थातच रिलायन्स जिओ आहे. जिओकडे ५३३ दशलक्षांहून अधिक ग्राहक असून तो ग्राहकसंख्येत आघाडीवर आहे; मात्र एअरटेलने उच्च-मूल्य ग्राहक, ५जी सेवा आणि प्रति ग्राहक महसूल यावर अधिक भर दिला आहे. जुलैमध्ये एअरटेलने सुमारे २६.९ लाख नवीन मोबाइल ग्राहक जोडले, तर जिओने २४.५ लाख ग्राहक जोडले. त्यामुळे ग्राहकसंख्येतील अंतर कायम असले तरी एअरटेलची वाढीची गुणवत्ता बाजारासाठी महत्त्वाची ठरत आहे.

त्यामुळे सिंगटेलच्या हिस्सेदारीतील बदलामुळे निर्माण झालेला दबाव अल्पकालीन असू शकतो; मात्र एअरटेलच्या पुढील मूल्यांकनासाठी दरवाढ, प्रति ग्राहक महसूल, ग्राहकवाढ आणि नफा यांची दिशा अधिक निर्णायक ठरणार आहे. जिओची संभाव्य मोठी सार्वजनिक समभाग विक्रीही दूरसंचार क्षेत्राच्या मूल्यांकनावर परिणाम करू शकते. त्यामुळे एअरटेलच्या शेअरकडे पाहताना सिंगटेलची विक्री ही तात्पुरती घटना मानायची की, दीर्घकालीन पुरवठ्याचा दबाव, यापेक्षा कंपनी आपला प्रति ग्राहक महसूल ३०० रुपयांच्या पुढे किती वेगाने नेते आणि जिओशी स्पर्धेत नफा किती वाढवते, हे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे. पप